İkinci dünya savaşından galip ve
güçlü bir şekilde çıkan Amerika zamanla hegemonik devlet pozisyonuna gelmiştir.
Bu pozisyona gelirken özellikle 1960ların sonu ve 1970lerden itibaren neo-liberalizmi
savunmuş ve neo-liberalizmi tüm dünyaya empoze etmeye çalışmıştır. Bu durumun
en önemli örneği Washigton Konsensusudur. Bu uzlaşıda Amerika neo-liberal politikaları
başta Latin Amerika ülkeleri olmak üzere tüm dünyaya dayatmıştır. Amerika’nın
bu şekilde bir yol izlemesinin tek nedeni dünya üzerindeki hegemonik devlet statüsünü
sürdürmek istemesidir. Günümüzde ise Trump’nda başkan seçilmesiyle birlikte
Amerika koruyucu ekonomik politikalara dönmüştür. Amerika çelik ve alüminyuma
ek gümrük vergileri getirmiş ve Çin ile olan ticaret ilişkilerinde aynı şekilde
korumacı politikalar izlemeye başlamıştır. Tüm dünyaya neo-liberal politikalar
ile birlikte serbest ticareti dayatan Amerika’nın korumacı politikalara
dönmesinin nedeni zamanında savunduğu bu politikaların kendi ekonomisine ciddi
zararlar vermesi ve hegemonik devlet statüsünü kaybetme korkusudur. Serbest
ticaretle birlikte Çin başta olmak üzere Asya ülkeleri hızla gelişmiştir.
Uluslararası ekonomik sistemde çok önemli bir güç haline gelen Çin’den
çekinmeye başlayan Amerika neo-liberal ekonomik politikaları terk etmeye
başlayacak gibi duruyor. Amerika bu sistemden vazgeçerken tabi ki de sadece tek
başına ben bu sistemden vazgeçiyorum demeyecektir. Neo-liberal ekonomiyi
savunduğunda bunu dünyaya empoze etmeye çalıştığı zaman gibi şimdi de korumacı
politikaları savunduğu için dünyadaki diğer ülkelere de korumacı ekonomi
politikalara dönülmesi gerektiğini dayatacaktır. Bu konuda başarılı olması ise
olasıdır çünkü İngiltere’nin Brexit süreci diğer Avrupa ülkelerinde ise
korumacı politikaları uygulamaya yatkın sağ görüşteki partilerin güçlenmesi bu
durumu olası halen getiren nedenlerdir. Ancak günümüz ekonomik yapısına küresel
bir neo-liberalizmin hâkim olduğunu düşündüğümüz zaman Amerika’nın bu tavrının
ticaret savaşları ile birlikte yeni bir küresel ekonomik krize yol açacağını
öngörmek zor değil.
